شفیره کرم ابریشم که پسماند فرایند ریسندگی می باشدیک خوراک پروتئینی غیر متداول برای حیوانات است که به نظر می رسددارای ارزش غذایی نسبتا بالایی است.
مشخصات پودر شفیره کرم ابریشم
محتوای پروتئین خام پودر شفیره کرم ابریشم(SPM) بسیار متفاوت است. در پودرهایی که روغن آنها گرفته شده، نسبت به پودرهای فرآوری نشده میزان پروتئین خام بیشتر بوده ( به ترتیب 8/72[[%]] و 1/55[[%]] و قابل مقایسه با پودر ماهی با کیفیت خوب است ( جدول 1 )
به دلیل وجود اسیدهای امینه لیزین ، متیونین ، آرژنین ،هیستیدین و ترئونین که اسیدهای آمینه محدود کننده ای هستند ، پروتئین پودر کرم ابریشم ارزش بالایی ندارد( جدول 2 ) ضریب اسیدهای آمینه ضروری و ارزش بیولوژیکی آن به ترتیب 3/61[[%]] و 6/51[[%]] است.
جدول 1- ترکیب شیمیایی پودر شفیره کرم ابریشم در مقایسه با پودر ماهی و کنجاله سویا ([[%]] ماده خشک)
|
|
پودر خام |
پودر بدون روغن |
پودر ماهی( سفید) |
کنجاله سویا |
|
ماده خشک |
9/88 |
9/91 |
0/91 |
0/90 |
|
پروتئین خام |
1/55 |
8/72 |
2/68 |
9/49 |
|
چربی خام |
2/23 |
0/2 |
1/5 |
4/1 |
|
خاکستر |
8/3 |
6/5 |
4/25 |
0/7 |
|
فیبر خام |
5/5 |
2/6 |
8/0 |
5/6 |
جدول 2- نمودار اسیدهای آمینه ضروری پودر شفیره کرم ابریشم در مقایسه با پودر ماهی و کنجاله سویا(g/6Gn)
|
|
پودر شفیره کرم ابریشم |
پودر ماهی ( سفید ) |
کنجاله سویا |
|
آرژنین |
0/6 |
4/4 |
4/3 |
|
هیستیدین |
3/3 |
5/1 |
2/1 |
|
ایزولوسین |
|
0/3 |
3/2 |
|
لوسین |
8/7 |
8/4 |
7/3 |
|
لیزین |
1/6 |
0/5 |
0/3 |
|
متیونین |
9/1 |
8/1 |
6/0 |
|
فنیل آلانین |
5/2 |
5/2 |
4/2 |
|
ترئونین |
6/4 |
8/2 |
9/1 |
|
تریپتوفان |
1/1 |
7/0 |
7/0 |
|
والین |
7/4 |
3/3 |
3/2 |
جدول 3 – محتوای مواد معدنی و ویتامینی پودر شفیره کرم ابریشم
|
مواد معدنی ([[%]]) |
ویتامین ها(1000g/mg) |
|
کلسیم 63/0 |
E 1000 |
|
فسفر 25/1 |
B1 0/15 |
|
سدیم 30/0 |
B2 0/80 |
|
پتاسیم 07/1 |
B12 5/0 |
واضح است که انرژی قابل هضم پودر بدون روغن شفیره کرم ابریشم کمتر از پودر خام است :
- 5939Kg /kcal انرژی ناخالص : (24/8 jm)
- 4190Kg /kcal انرژی قابل هضم پودر خام
- 3672Kg /kcal انرژی قابل هضم پودر روغن گیری شده
جوجه ها و خوکها بهتر از ماهی و میگو پروتئین خام پودر شفیره کرم ابریشم را هضم می کنند .در بین ماهی ها، ماهی قزل آلا بهتر از کپور معمولی پروتئین را مصرف می کند( به ترتیب 4/84[[%]] و 9/63[[%]] ) همانطور که در جوجه ها نشان داده شده ، ممکن است محتوای بالای چربی پودر شفیره کرم ابریشم باعث کاهش قابلیت هضم پروتئین شود ( جدول 4)
جدول 4 – قابلیت هضم آشکار([[%]]) مربوط به پودر شفیره کرم ابریشم
|
گونه |
ماده خشک |
پروتئین خام |
فیبر خام |
|
جوجه 1 |
3/58 |
0/88 |
0/100 |
|
جوجه |
7/61 |
9/84 |
2/97 |
|
خوک |
02/79 |
0/85 |
0/92 |
|
ماهی 3 |
1/71 |
6/70 |
- |
|
میگو 4 |
- |
05/61 |
- |
همچنین پودر شفیره کرم ابریشم حاوی مواد جاذب شیمیایی و تحریک کننده اشتهای ماهی هاست. از آنجائی که مشخصه تحریک برای غذا خوردن به بخش روغنی شفیره کرم ابریشم مربوط می شود ، ظرفیت جذب کنندگی در پودر روغن ناچیز است. ارزش فیزیولوژیکی روغن شفیره کرم ابریشم مطلوب است، اما سطح بالای اسیدهای چرب باعث اکسیداسیون سریع آن می شود.
ارزش تغذیه ای:
هر چند قابلیت هضم پروتئین و چربی پودر شفیره کرم ابریشم خوب است، ارزش تغذیه ای پودر خام آن پایین بوده و این مطلب در آزمایشات انجام شده بر روی خوک ها ، طیور ،خرگوش و حیوانات تولید کننده خز اثبات شده است. جدا از کیفیت پایین پروتئین ، محتوای بالای چربی هم دارای یک اثر منفی بر روی طعم گوشت و چربی خوک هاست. زمانی که حیوانات تولید کننده خز با پودر شفیره کرم ابریشم تغذیه شده باشند، به دلیل وجود محتوای بالای چربی آن ، کیفیت پوست آنها نامناسب خواهد شد. تغذیه حیوانات تولید کننده خز و خرگوش ها با مقادیر کم پودر شفیره کرم ابریشم روی تولید مثل آنها اثر مثبت دارد. این تاثیر مثبت ناشی از مقادیر زیاد اسیدهای آمینه لستین و آرژنین در این پودر است.
مرغ های تخمگذار نسبت به یک جیره غذایی حاوی 5[[%]] پودر شفیره کرم ابریشم بدون روغن با افزایش تولید تخم ومرغ واکنش مثبت نشان دادند. با اینحال استفاده از 20[[%]] از این پودر باعث کاهش مصرف غذا و تولید تخم مرغ شد، اما طعم و بوی تخم مرغ ها طبیعی بود. علت این وضعیت وجود چربی در پودر شفیره کرم ابریشم است.
تاثیر روی آبزیان:
نتیجه جایگزین کردن پودر شفیره کرم ابریشم به جای پودر ماهی در جیره آبزیان ، به گونه آن حیوان آبزی بستگی دارد. در قزل آلای گوشتخوار پاسخ مناسبی به استفاده از پودر شفیره کرم ابریشم مشاهده نشده ، در حالیکه در انواع مختلف کپور ماهیان و گونه های گربه ماهی اینطور نبود. همچنین به نظر می رسد که در ماهی ها تفاوتی در استفاده از پودر خام یا پودر بدون روغن وجود ندارد اما در حیوانات مزرعه ای که در خشکی هستنداینچنین نیست. به هر حال با افزایش درصد این پودر خام یا پودر بدون روغن وجود ندارد . اما در حیوانات مزرعه ای که در خشکی هستند ، اینچنین نیست . به هر حال با افزایش درصد این پودر در جیره غذایی عملکرد آن کاهش می یابد. مناسب ترین ظرفیت استفاده از این پودر بین 10تا 15[[%]] است. در بین جیره های مختلف حاوی پودر شفیره کرم ابریشم که برای تغذیه کپور معمولی استفاده شده بود، یک جیره حاوی 10[[%]] پودر بدون روغن ، بهترین جیره بود ، اما نتیجه استفاده از آن به خوبی نتیجه بدست آمده از گروه شاهد که با پودر ماهی تغذیه می شدند ، نود. در حالیکه عملکرد ماهیان دورگه catla-roha زمانی که با جیره حاوی 15[[%]] پودر خام شفیره کرم ابریشم تغذیه شده بودند حتی از گروه شاهد هم بهتر بود. محتوای چربی این پودر به صورت معنی داری بالاتر از محتوای چربی غذای گروه شاهد بود.
در جیره های سخت پوستان مثل میگو فقط می توان مقادیر کم از این پودر را جایگزین پودر ماهی نمود . نشان داده شده که استفاده کامل از این پودر به جای پودر ماهی در جیره میگو های هندی یا penaeus indicus باعث شکست می شود.
وضع قوانین و مقررات:
AAFCO هیچ قانونی را برای مصرف پودر شفیره کرم ابریشم تهیه نکرده است. با اینحال ، موسسه قانون گذاری مواد غذایی آلمان ، پودر شفیره کرم ابریشم را به عنوان یک محصول فرعی از فرآوری ابریشم طبیعی تعریف کرده است که روغن آن گرفته شده و خشک شده است . فقط استفاده از پودر بدون روغن به عنوان یک ماده غذایی مجاز شناخته شده است. حداکثر میزان قانونی رطوبت 13[[%]] و چربی 14[[%]] است.
نتیجه گیری:
پودر شفیره کرم ابریشم ، یک خوراک پروتئینی غیر متداول است که می توان آنرا جایگزین قسمتی از پودر ماهی در جیره غذایی حیوانات خشکی زی و آبزیان نمود. در حیوانات مزرعه ای خشکی زی فقط بایستی از نوع بدون روغن این پودر استفاده شود . در مورد آبزیان ( مثل ماهیان پرورشی ) انتخاب پودر خام یا بدون روغن چندان مطرح نیست. استفاده از پودر شفیره کرم ابریشم بدون روغن ، در ماهی ها هم نتیجه خوبی دارد.
در مورد استفاده از این پودر به جای پودر ماهی یا دیگر مواد غذایی پروتئینی ، نبایستی بیشتر از 5[[%]] پودر شفیره کرم ابریشم بدون روغن ، جایگزین پودر ماهی یا دیگر مواد غذایی شود .
در جیره غذایی آبزان می توان تا 15[[%]] پودر شفیره کرم ابریشم بکار برد. همچنین می توان یک ماده آنتی اکسیدان مفید به پودر خام شفیره کرم ابریشم اضافه نمود .

تاریخ درج در سایت :
1388/02/07

تعداد بازدید :
182
مرتبه

نسخه چاپی :